GIYBET İLE İLGİLİ AYETLER

 GIYBET İLE İLGİLİ AYETLER

AYET: Hucurât Sûresi 12
"Ey iman edenler! Zannın bir çoğundan sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın. Herhangi biriniz ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz! Allah'a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah tövbeyi çok kabul edendir, çok merhamet edendir.

GIYBET ETMENİN CAİZ OLDUĞU YERLER

GIYBET ETMENİN CAİZ OLDUĞU YERLER

İnsanlar aleyhine konuşmanın gıybet olmadığı bâzı yerler vardır. Onlar da şöyledir:

1-) Zulme uğramış bir kimsenin, hükümdar veya hâkim gibi, zâlime karşı kendisine yardımcı olabilecek yetki ve kudrete sâhip birine gidip; “Falan bana şöyle şöyle haksızlık etti.” demesi.
2-) Bir kişinin fetvâ makâmına gidip, “Falanca bana zulmetti. Hakkımı almamın ve haksızlığı önlememin yolu nedir?” gibi sözler söylemesi. Bu, ihtiyaçtan dolayı câizdir, ancak, meseleyi üstü kapalı olarak arz etmek ihtiyata daha uygun ve fazîlete daha muvâfıktır.
3-) Müslümanları şerden sakındırmak ve iyiliklerini istemek (nasihat). Bunun da değişik şekilleri vardır:
4-) Hadis râvîlerinden ve şâhitlerinden kusurlu olanları cerh etmek. Bu, icmâ ile câizdir. Hattâ yerine göre vâcip bile olur.
5-) Bir kimse ile dünürlük, ortaklık, komşuluk, alışveriş vs. yapmak veya emânet bırakmak isteyen kişiye, mevzû ile doğrudan alâkalı bilgilerin söylenmesi.
6-) Dîni ve dînî ilimleri öğrenmek isteyen birinin, bid’atçı veya günahkâr (fâsık) bir hocadan ders aldığına şâhid olup zarar göreceği endişesine kapılan birinin, o öğrenciye öğüt verip hocasının hâlini açıklaması.
7-) Üstlendiği vazifeyi îcâb ettiği şekilde yapmayan bir vazifelinin durumunu üst makâma bildirmek.
Fâsıklık ve bid’atçılığı âşikar olan kimsenin hakkında konuşmak. Ancak onun açığa vurduklarının dışındaki başka ayıplarının anılması -onların da söylenmesini gerektiren başka bir sebep yoksa- haramdır.
8-) Bir insan; şaşı, topal, sağır, kör veya buna benzer başka lâkaplarla biliniyorsa, onu sırf târif edebilmek için bu lâkapları kullanmak. Böyle lâkaplarla bilinen kişilerin başka türlü târif ve tanıtımı mümkün olduğu sürece bu lâkapları kullanmaktan da sakınmak îcâb eder.

Lâkin insanlar aleyhine konuşmanın câiz sayıldığı bu hususlarda da dikkatli olarak nefse fırsat vermemek lâzımdır. Tenkid ve konuşmaların, haklı olup-olmadığını iyi ayırt etmek îcâb eder. Zîrâ nefis, çeşitli bahânelerle insana kendini haklı göstererek gıybetin câiz olduğunu fısıldayabilir. İşte bu da en tehlikeli noktalardan biridir.

PEYGAMBERİMİZ(SAV) GIYBET EDENİN ÇOK KÖTÜ KOKU YAYDIĞINI BİLDİRMİŞTİR

 

PEYGAMBERİMİZ(SAV) GIYBET EDENİN ÇOK KÖTÜ KOKU YAYDIĞINI BİLDİRMİŞTİR 

Gıybet Kokusu

HADİS: Rasûlullah (s.a.v) ile beraberdik. Birden ortalığa kötü bir cîfe kokusu yayıldı. Rasûlullah (s.a.v):

“–Bu kokunun ne olduğunu biliyor musunuz? Bu, mü’minlerin gıybetini yapan kimselerin kokusudur” buyurdu. (Ahmed, III, 351)

GIYBET DENİZ SUYUNA KARIŞSA ONUN TADINI VE KOKUSUNU BOZAR

GIYBET DENİZ SUYUNA KARIŞSA ONUN TADINI VE KOKUSUNU BOZAR

PEYGAMBERİMİZ(SAV) KUMASI SAFİYE İÇİN ÇOK KISA BOYLUDUR DİYEN EŞİ HZ AİŞE ANNEMİZE ÖYLE BİR SÖZ SÖYLEDİN Kİ EĞER O SÖZ DENİZİN SUYU İLE KARIŞSA HERHALDE ONU İFSAT EDER TADINI VE KOKUSUNU BOZARDI BUYURDU

Peygamberimizin eşi Hz. Aişe validemiz anlatıyor: Bir gün Hz. Peygambere
HADİS: "Ey Allah’ın Elçisi! (Kısa boylu oluşunu kastederek) şöyle şöyle olan Safiye sana yeter dedim. Bunun üzerine bana, ُ ْه ت َ َزج َ َم ِر ل ْ َح ِء اْلب َ ْت ِبماَ ِزج ُ م ْ َو ًة ل َ م ِ ِت َكل ْ قُْل َقَد فَقاَ َل : ل "Ey Aişe! Öyle bir söz söyledin ki, eğer o söz denizin suyu ile karışsa her halde onu ifsat eder, tadını ve kokusunu bozardı" buyurdu  Ebu Davut,Edep 40., V, 192-193.

GIYBET NEDİR

GIYBET NEDİR

"Gıybet"; bir insanı gıyabında eleştirmek, çekiştirmek ve hoşlanmayacağı sözler söylemektir. Halk arasında buna "dedi-kodu" da denir.

 Kişinin bedeni, nesebi, ahlâkı, işi, dini, elbisesi, evi, bineği ve benzeri şeyler dedikodu konusu olabilir. Gözün şaşılığı, saçların döküklüğü, uzun veya kısa boylu, siyah veya sarı renkte olmak gibi nitelikler hakkında alaylı bir şekilde bahsedilmesi gıybet olur. 

PEYGAMBERİMİZ(SAV) BUYURDUKİ GIYBET NEDİR BİLİRMİSİNİZ SAHABE ALLAH VE RESULU DAHA İYİ BİLİR DEDİLER PEYGAMBERİMİZ KARDEŞİNİ ONUN HOŞLANMADIĞI BİR NİTELİKLE ANMANDIR BUYURDU KENDİSİNE DEDİĞİM NİTELİK VARSA NE OLUR DEDİLER EĞER DEDİĞİN NİTELİK ONDA VARSA GIYBET OLUR YOKSA ONA İFTİRA ETMİŞ OLURSUN İFTİRA GIYBETTEN DAHA KÖTÜ DAVRANIŞTIR

HADİS: Peygamberimiz (a.s.) ashabına; َن ماَ و ُ ْر َد أَت َةِ يب ِلغْا" Gıybet nedir bilir misiniz?" diye sormuş, sahabe; ْع . أَ ُ ُه ول ُ َس ر َ و ُ ُوا اهلل قَال ُ َم ل "Allah ve Resulü daha iyi bilir" cevabını vermişler, bunun üzerine Peygamberimiz (a.s.); .ُُ ُ ه ُ ْكر َ َك ِبماَ ي َخا َك أَ ُ ْكر قاَ َل ذِ "Kardeşini onun hoşlanmadığı bir nitelik ile anmandır" diye tarif etmiştir. 

Kendisine, َن ْن َكا ْ َت إِ أَي َ َل أَفَر ي ا أَقُو ُل قِ َ ِخي م فِي أَ "Kardeşimde dediğim nitelik varsa ne buyurursunuz? denilmesi üzerine, َقُو ُل فَقَدِ ا ت َ م يهِ َن فِ ْن كاَ َل إِ قَا ُ َه ت ْ ب َ ا ْغت ْ فَقَد يهِ ْن فِ َ ُك ي ْ َم ْن ل ِ ا َ و تَّه َ َه ب "

Eğer dediğin sıfat kardeşinde varsa işte o zaman gıybet olur. Yoksa, ona bühtan ve iftira etmiş olursun" buyurmuştur.” (Müslim, Birr, 70, III, 2001; Ebu Davut, Edep, 40, V, 191-192.)

 Dolayısıyla gıyabında konuşulan nitelik o kişide yoksa buna gıybet değil "iftira" denir. İftira gıybetten daha kötü bir davranıştır. Zira gıybette zikredilen husus kişide vardır, iftirada ise yoktur.

GIYBET VE KOĞUCULUK

GIYBET VE KOĞUCULUK 

RİYASÜSSALİHİN GIYBET

RİYAZÜSSALİHİN GIYBET 

CAİZ OLAN GIYBET

 

CAİZ OLAN GIYBET: 

YANINIZDA OLMAYAN KİŞİYE MADDİ VE MANEVİ HERHANGİ BİR ZARAR VERME KASTI OLMAKSIZIN ONUN YARARINA VEYA ONUN DUYDUĞUNDA ÜZÜLMEYECEĞİ, ALINMAYACAĞI, GÜCENMEYECEĞİ, KIZMAYACAĞI SÖZLERİ SÖYLEMEK CAİZDİR

Aslında bu madde öteki maddelerin tamamını içerir. Genel olarak tekrar edersek Yanınızda olmayan kişiye maddi ve manevi herhangi bir zarar verme kastı olmaksızın, iyi niyetle , onun yararına veya veya onun duyduğu zaman üzülmeyeceği, gücenmeyeceği, alınmayacağı, kızmayacağı, sözleri söylemek caizdir.

MÜBAH OLAN GIYBET

MÜBAH OLAN GIYBET: 

DEDİKODUSU YAPILAN KİŞİYE İFTİRA ATILIYORSA ATILAN İFTİRAYI ÖNLEMEK İÇİN DEDİKODU YAPMAK CAİZDİR MESELA ARA SIRA İÇKİ İÇEN KİŞİ İÇİN ŞU KİŞİ AYYAŞTIR HİÇ AYIK GEZMEZ DENİLDİĞİNDE ATILAN İFTİRAYI ENGELLEMEK İÇİN ARA SIRA İÇER AMA AYYAŞ DEĞİLDİR DEMEK CAİZDİR

Bazen öyle olurki gıybeti yapılan kişinin gıybeti yapılmakla kalmayıp iftira atılır. 

Aslında dedikoduyu dinleyen kişi de onu savunmayıp susan kişide gıybete ortaktır.

 Bu nedenle ya gıybeti yapılan kişiyi savunmak yada oradan uzaklaşmak gerekir. 

Ancak oradan uzaklaşamadınız, sussanız gıybete ortak olacaksınız. onu savunsanız yalancı olacaksınız. O taktirde ona atılan iftirayı önlemek için doğrusunu söylemeniz mübah olur. 

mesela gece gündüz içer hiç ayık gezmez deniyorsa bu kişide böyle biri değil arasıra içen biriyse yapmayın o kadarda değil arasıra içer demelidir.

DEDİKODU GIYBET

https://youtube.com/shorts/ueEy-gCi1D 

DEDİKODU GIYBET
Bizler, birbirine iman kardeşliği ile bağlı müminleriz. Bu kardeşlik, bir binanın birbirine kenetlenmiş yapı taşları gibi sapasağlam bir kardeşliktir. Bu kardeşlikte kardeşler birbirine emanettir. Kardeşimizin canı bizim canımızdır. Onur ve haysiyeti bizim onur ve haysiyetimizdir. Birbirimizi en ufak bir îma ile dahi incitmemek bu kardeşliğin bir gereğidir. Gönül erlerinden birinin şu sözü bu gerçeği ne de veciz ifade etmektedir: “Sakın incitme bir canı. Yıkarsın arş-ı Rahmân’ı.”

GIYBET NASIL OLUR

 https://youtube.com/shorts/PCjv0rU5U8

GIYBET NASIL OLUR
Gıybet bazen açıkça ifade edilmese de, yazıyla, imayla, kurnazca dile getirilen kinayeli sözlerle de gerçekleşebilir. Hatta gıybetin bu türü, kötü zan ve şüpheler uyandırabilmesi, dolayısıyla açıkça söylenmesinden daha tehlikeli durumlar yaratabilir.
Her ne şekilde olursa olsun, kişiyi aşağılayan, küçümseyen, onun şeref ve haysiyetini yaralayan bu türden davranışlar, insanı yaratılanların en şereflisi, en değerlisi olarak gören İslâm dini tarafından kesin bir şekilde yasaklanmıştır.

GIYBET İLE İLGİLİ AYETLER

https://youtube.com/shorts/VUQ_daOc
GIYBET İLE İLGİLİ AYETLER
AYET: Hucurât Sûresi 12
"Ey iman edenler! Zannın bir çoğundan sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın. Herhangi biriniz ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz! Allah'a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah tövbeyi çok kabul edendir, çok merhamet edendir.

AYET:"İsrâ Sûresi 36
"Hakkında bilgin bulunmayan şeyin ardına düşme. Çünkü kulak, göz ve gönül, bunların hepsi, yaptıklarından sorumludur.

AYET:"Kaf Sûresi 18
"İnsan hiçbir söz söylemez ki, yanında onu gözetleyen yazmaya hazır bir melek bulunmasın.

AYET:"Kasas Sûresi 55
"Onlar boş söz işittikleri zaman ondan yüz çevirirler."

AYET:Mü'minûn Sûresi 3
"Mü'minler, boş ve faydasız şeylerden yüz çevirirler."

AYET:İsrâ Sûresi 36
Kulak, göz ve gönül, bunların hepsi sorumludur."

AYET:En'âm Sûresi 68
"Âyetlerimiz hakkında dedikoduya dalanları gördüğün vakit başka bir söze dalıncaya kadar onlardan yüz çevir, uzaklaş. Şayet şeytan sana unutturursa hatırladıktan sonra (kalk), o zalimler grubu ile beraber oturma."

AYET:Yûsuf Sûresi 31
"Kadın, bunların dedikodularını işitince haber gönderip onları çağırdı. (ziyafet düzenleyip) onlar için oturup yaslanacakları yer hazırladı. Her birine birer de bıçak verdi ve Yûsuf'a, "Çık karşılarına" dedi. Kadınlar Yûsuf'u görünce onu pek büyüttüler ve şaşkınlıkla ellerini kestiler. "Haşa! Allah için, bu bir insan değil, ancak şerefli bir melektir" dediler."